شرق: «دیگر تمام شد؛ همیشه پیش از آنكه فكر كنی اتفاق می‌افتد.» تا بامداد دیروز «معمر محمد عبدالسلام أبو منیار القذافی» همچنان قدرت را در طرابلس در دست داشت و مخالفانش را موش‌هایی توصیف می‌كرد كه خانه به خانه فرار خواهند كرد. او خطاب به ائمه مساجد گفته بود: «طرابلس در آتش می‌سوزد. باید مردم را به بهشت هدایت كنید.» امروز اما كسی از مخفیگاهش خبر ندارد. گمانه‌زنی‌ها البته از نبودن قذافی در طرابلس حكایت می‌كند. انقلابیون می‌گویند اگر رهبر سرنگون شده لیبی رسما اعلام كناره‌گیری كند به او یك راه امن تا خروج از كشور خواهند داد. سرهنگ در آخرین پیام صوتی خود پیش‌بینی كرده بود «چند ده‌هزار» جنگجوی قبیله‌ای به یاریش خواهند شتافت و سنگر به سنگر و خانه به خانه از پایتخت او دفاع می‌كنند. دستگیری سیف‌الاسلام، محمد و ساعدی، پسران رهبر لیبی اما نشان داد كه امید به ماندن قذافی بر اریكه قدرت حتی از میان نزدیكان او نیز رخت بربسته است.
بامداد دوشنبه، پارتیزان‌های مخالف قذافی پس از شش‌ماه نبرد نفسگیر وارد پایتخت شدند و همزمان، مقر قذافی در منطقه باب‌العزیزیه زیر بمباران سنگین جنگده‌های ناتو بود. به گفته خبرنگاران وقتی انقلابیون وارد طرابلس شدند، مردم نگران آن بودند كه سرهنگ قذافی از تسلیحات كشتار جمعی در این شهر استفاده كند. مردم خسته از جنگ طرابلس، اشتیاق زیادی به بازداشت سرهنگ قذافی داشتند. مردم عادی در گوشه گوشه پایتخت پست‌های ایست-بازرسی ایجاد كرده‌ بودند.
عبدالسلام جلود به یكی از شبكه‌های تلویزیونی ایتالیا گفته است كه باور ندارد سرهنگ قذافی تسلیم مخالفان شود یا دست به خودكشی بزند. میدان سبز، كه طی سال‌های گذشته همواره نماد پایگاه مردمی حكومت قذافی محسوب می‌شده و تا همین اواخر، محل اصلی تجمع‌های دولتی و تظاهرات حمایت از رهبر لیبی بوده، در دست نیروهای مخالف است.
مخالفان و گروه‌هایی از مردم با پایین كشیدن پرچم سبز كه توسط معمر قذافی در سال ۱۹۷۷ به عنوان پرچم ملی انتخاب شد، پرچم سه رنگ مخالفان را در نقاط مختلف نصب كرده‌اند. این پرچم از زمان استقلال لیبی در سال ۱۹۵۱ تا قبل از سقوط نظام سلطنتی در كودتای معمر قذافی در سال ۱۹۶۹، پرچم ملی لیبی بود و مخالفان قذافی نیز آن را به عنوان پرچم ملی مورد نظر خود برگزیده‌اند. مخالفان معمر قذافی روز دوشنبه اعلام كردند كه كنترل ۹۵ درصد از طرابلس را در دست دارند و ظرف ۱۵ ساعت آینده كنترل كامل پایتخت لیبی را در دست خواهند گرفت.
پیش از این فرانكو فراتینی، وزیر خارجه ایتالیا نیز به خبرنگاران گفته بود كه حكومت قذافی هم‌اینك تنها «۱۰ تا ۱۵ درصد» از طرابلس را تحت كنترل خود دارد. ساختمان تلویزیون دولتی لیبی به تسخیر مخالفان درآمده است. در همین حال بنا بر گزارش خبرگزاری‌ها سیف‌الاسلام قذافی، محمد قذافی و ساعدی قذافی سه‌نفر از پسران قذافی به دست مخالفان دستگیر شده‌اند. به گزارش رویترز یكی از نمایندگان مخالفان در گفت‌وگویی تلفنی به خبرگزاری رویترز گفته است كه اوضاع همچنان بی‌ثبات است و درگیری‌ها میان انقلابیون و نیروهای قذافی در ده كیلومتری مرز تونس شدت گرفته است.
با این حال مصطفی عبدالجلیل، مسوول شورای انتقالی لیبی دوشنبه در نشست مطبوعاتی گفته است عصر قذافی سپری شده ‌است اما لحظه واقعی پیروزی وقتی است كه سرهنگ دستگیر شود. مصطفی عبدالجلیل افزود كه از وضعیت و محل حضور معمر قذافی خبر موثقی در دست نیست اما به گزارش بخش عربی شبكه الجزیره، یك مقام رسمی در شورای ملی انتقالی روز دوشنبه گفته ‌است كه به باور مخالفان، سرهنگ قذافی در مرز لیبی و الجزایر به‌سر می‌برد.
به گفته او ردیابی آخرین پیام‌های صوتی معمر قذافی نشان می‌دهد كه او در مناطق مرزی الجزایر بوده‌است. رییس شورای انتقالی لیبی می‌گوید: امیدوارم معمر قذافی كه حكم بازداشت او از سوی دادگاه كیفری بین‌المللی صادر شده، زنده دستگیر شود تا محاكمه‌ای عادلانه برای او برگزار شود. واكنش‌های جهانی در ساعات پایانی سقوط دیكتاتور متفاوت است. باراك اوباما، رییس‌جمهوری آمریكا، لیبی را در آستانه «رهایی از چنگ یك ستمگر» توصیف كرد. از سوی دیگر اتحادیه اروپا از معمر قذافی خواسته است تا با كناره‌گیری، زمینه انتقال قدرت را بدون خونریزی بیشتر فراهم كند. داوود اوغلو وزیر خارجه تركیه هم می‌گوید، سقوط قذافی درس عبرتی است برای دیگر رهبران منطقه كه درخواست تغییر را كه خواست ملت است، نادیده می‌گیرند. به گزارش خبرگزاری فرانسه مصر هم دولت انتقالی لیبی را به عنوان دولت رسمی آن كشور به‌رسمیت شناخته‌ است. در همین حال، اتحادیه عرب هم روز دوشنبه «همبستگی كامل» خود با شورای انتقالی ملی لیبی را اعلام كرد. وزارت خارجه روسیه در بیانیه‌ای تنها اعلام كرد: امیدواریم تغییر موازنه قدرت در لیبی به خونریزی پایان دهد. مقام‌های روسیه در عین حال نسبت به سرخوشی زودهنگام پایان رژیم قذافی در لیبی هشدار دادند و گفتند كه اخراج قذافی به معنی پایان بحران سیاسی این كشور نیست. وزارت خارجه چین هم بدون اعلام موضع صریح تنها گفت كه به خواست مردم این كشور احترام می‌گذارد و امیدوار است كه ثبات هرچه زودتر به لیبی بازگردد. اما هوگو چاوز، رییس‌جمهوری ونزوئلا، ناتو را متهم كرده است كه هدفش كنترل منابع نفت لیبی است. وزارت خارجه آفریقای‌جنوبی هم گزارش‌هایی مبنی بر اینكه آفریقای‌جنوبی هواپیمایی را برای خارج كردن قذافی به طرابلس فرستاده است، تكذیب كرد. كمیسر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهجویان هم از تمام طرف‌های درگیر در لیبی خواسته است تا از امنیت تبعه‌های كشورهای دیگری كه همچنان در لیبی هستند، اطمینان حاصل كنند.